De rol van de behandelend arts van het slachtoffer van seksueel geweld

Wanneer een patiënt aan zijn of haar arts vertelt slachtoffer te zijn van seksueel geweld, staat die arts voor een reeks vragen die het puur medische overstijgen: Wat mag ik doen? Wat moet ik doen? En wat mag ik absoluut niet doen indien ik de patiënt wil beschermen?

Het antwoord op die vragen is zelden eenduidig – het hangt af van de complexiteit van de situatie, de wilsbekwaamheid van de patiënt, de interpersoonlijke relaties die in het spel zijn en de vraag of er een acute dreiging bestaat voor de patiënt en/of voor andere (potentiële) slachtoffers. Het antwoord ligt bovendien verspreid over een veelheid aan juridische en deontologische bronnen die elk een eigen logica kennen en afzonderlijk van elkaar zijn ontwikkeld, waardoor ze niet steeds op elkaar zijn afgestemd.

Dit boek brengt dat versnipperde kader voor het eerst systematisch in kaart. De analyse van het geldende kader verloopt in twee luiken. In een eerste luik wordt onderzocht hoe de individuele patiëntenrechten concreet gestalte krijgen in de zorgverlening aan een slachtoffer van seksueel geweld – en hoe die rechten zich verhouden tot andere toepasselijke wetgeving. In een tweede luik wordt vervolgens ingegaan op het kader buiten de artspatiëntrelatie.
Hier stelt zich de vraag in welke omstandigheden de arts de vertrouwelijke sfeer mag of moet verlaten om de patiënt of anderen te beschermen. Vertrekkend vanuit onder meer de Wet Patiëntenrechten, het strafrechtelijk beroepsgeheim, de Wet betreffende de Zorgcentra na Seksueel Geweld en de Code van medische deontologie, toont de auteur aan dat het complexe geheel aan normen en principes kan worden teruggebracht tot vier basiscriteria: betrokkenheid, subsidiariteit, proportionaliteit en zorgvuldigheid. Die criteria bieden de behandelend arts een pragmatisch, doch juridisch en deontologisch correct handelingskader – ook in de meest complexe situaties.

Het boek wordt aangevuld met een analyse van de beschikbare instanties voor advies en ondersteuning omtrent seksueel geweld, vier praktijkscenario’s en een concrete leidraad die de arts stap voor stap begeleidt wanneer hij met een casus van seksueel geweld wordt geconfronteerd in de praktijk.